گزارش ‌تصویری ازمنیریه

شنبه 6 اردیبهشت ماه سال 1393

ساعت 3 بعداز‌ظهر روز شنبه، از خیابان حافظ وارد کوچه شهید اسدی منش، یکی از مداخل ورود به منیریه شدیم.کوچه‌ای که نام قدیمی اش البرز بوده و به موازات خیابان معیری از حافظ شروع و به خیابان ولیعصر ختم می شود.
کوچه‌ها و بن بست ‌های متعددی از این کوچه‌ی اسدی منش منشعب می‌شود که نام یکی از این کوچه‌های فرعی دهستانی است. کوچه دهستانی جایی بود که ما برای بازدید از خانه‌ی کتابدار به دنبال آن بودیم.

خانه کتابدار،خانه‌ای قدیمی اما کاملا نوسازی شده از پایه بود.متعلق به یکی از روحانیون آذری مهاجر به تهران،که وفاداری مالکین به معماری قدیمی در طراحی نمای ساختمان،در همان اولین نظر جلب توجه می‌کند.این خانه که پس از نوسازی وقف امور فرهنگی شده، توسط خانم ملیحه پیشداد، فرزند روحانی مرحوم که شخص مورد مصاحبه بود، مدیریت می‌شود. ایشان که بانویی میانسال هستند، با گشاده رویی آماده‌ی دادن اطاعات در مورد محله شدند اما به دلایل شخصی که احتمالا ناشی از شخصیت مذهبی‌شان بود، حاضر به مصاحبه‌ی تصویری نشدند و مصاحبه با خانم ملیحه پیشداد به صورت صوتی ضبط و ذخیره شد.

گزارش ‌تصویری ازمنیریه

یکی از نکات جالب توجه در مورد خانواده پیشداد، دلبستگی کلیه‌ی اعضای خانواده به محله منیریه بود که حتی پس از اختصاص خانه پدری به امور فرهنگی(مادر، برادران و حتی فرزندان ازدواج کرده ایشان، به همراه همسران و کودکانشان) در همین محله ساکن هستند و در آپارتمانی نوسازی شده سکونت دارند که یکی از جاذبه‌های محله به حساب می‌آید. چرا که سر در و طاق ورودی خانه‌ی شان و حتی در ورودی آن، بدون هیچ گونه دخل و تصرف و حتی بازسازی، متعلق به دوران قاجاریه می‌باشد که از این بنا به همراه بنای دیگری با همین مشخصات(در واقع در گذشته هر دو بنا متصل بهم و یکی بوده، که یک در ورودی در کوچه یاقوت، و در دیگر آن به قرینه در کوچه‌ی سهیلی قرار داشته است) عکس و فیلم تهیه شده است.

گزارش ‌تصویری ازمنیریه

پس از گشت و گذار در کوچه و پس کوچه‌های اسدی منش و عکاسی از نمای ساختمان‌های قدیمی و آجری به خیابان ولیعصر و میدان منیریه رفتیم. در ضلع شمال غرب میدان منیریه، قنادی میهن قرار دارد که پیرمردی به نام حاج عباس مالک آن می‌باشد که از کسبه قدیمی محله منیریه محسوب می‌شود. ایشان با وجود رغبت مصاحبه و همکاری با ما، به دلیل گرفتاری کاری فرصت مصاحبه را به روزهای آتی موکول نموده‌اند.

پیگیری‌های پیشین برای یافتن مطلعین محلی منجر به قرار ملاقات با خانم جلالی‌فر در آپارتمان ایشان واقع در کوچه وستاهل (جنوب غربی میدان منیریه) شد. خانم جلالی‌فر نیز از انجام مصاحبه تصویری امتناع کردند و فقط چند دقیقه‌ای فایل صوتی از ایشان ذخیره شده، که البته به دلیل سابقه 20 ساله سکونت ایشان در این محله، منبع اطلاعاتی درخور توجهی نمی‌باشد اما سرنخی بود برای یافتن اماکن قدیمی دیگر، از جمله گرمابه انصاری در خیابان فرهنگ. بنا به گفته اهالی محل، مالک فعلی این مکان، پس از مواجه با ممانعت میراث فرهنگی در پی تخریب بنا و آپارتمان سازی، تصمیم به بازسازی و تغییر کاربری این حمام قدیمی و تبدیل آن به سفره‌خانه‌ی سنتی نموده است.


گزارش ‌تصویری ازمنیریه

گرمابه انصاری پس از مرمت و بازسازی با نام سفره خانه سنتی ارسباران آماده افتتاح می‌باشد.سقفهای گنبدی، نقش برجسته‌هایی دیواری از شمایل اسطوره‌های شاهنامه، حوضچه میان این گرمابه و چندین ستون سنگی محفوظ مانده از سالیان دراز، تجربه‌ی تنفس در حال و هوای آن دوران را میسر می‌سازد.

گزارش ‌تصویری ازمنیریه

پس از بازدید از گرمابه انصاری، در حاشیه خیابان ولیعصر(امیریه سابق)، مغازه نقره فروشی بسیارکوچک و قدیمی، توجه ما را به خود جلب نمود و این باب آشنایی ما را با آقای امیر خلیلی صاحب 54 ساله نقره فروشی فرشته، گشود.وی با تعریف خاطراتی از دوران کودکی و نوجوانی خود و آشنایی با کسبه محله، رغبت ما را برای مصاحبه با ایشان دو چندان نمود. قرار مصاحبه به روز بعد موکول شد.

گزارش ‌تصویری ازمنیریه

یکشنبه 7 اردیبهشت 1393

صبح روز یکشنبه در نقره فروشی فرشته با جناب خلیلی مصاحبه تصویری در رابطه با امیریه و منیریه قدیم انجام گرفت. او با ارجاع به مطالعات تاریخی‌اش از روزگاری سخن گفت که سنگ فرشهای خیابان امیریه محل عبور چرخهای کالسکه‌ها بود.آقای خلیلی با توجه به علاقه ای که نسبت به موضوع پیدا کرده بود، جهت کمک به فرایند تحقیق، امکان مصاحبه با یکی از قدیمی ترین کسبه بازار امیریه، به نام آقای حاج قاسم حیدری را در نقره فروشی کوچک اما صمیمی‌اش، فراهم نمود.

حاج قاسم از سال 1319 در 8سالگی از شهرستان نطنز به محله منیریه مهاجرت کرده بوند. او که از معدود پیران بازمانده از دوران قدیم در این محله می‌باشد، خاطراتی هرچند مبهم،از اشخاصی چون شعبون بی مخ ، طیب و .... شیوه کسب وکار و سبک زندگی و روابط مردم آن دوران بیان کرد که فایل صوتی و تصویری آن ذخیره شد.

گزارش ‌تصویری ازمنیریه

پس از گفتگویی شیرین با حاج قاسم، آقای خلیلی ما را به یکی دیگر ازکسبه به نام آقای شریفی که صاحب مغازه اسباب بازی فروشی بود، معرفی کرد.

آقای شریفی سابقه کسب و کاری 40 ساله در محله داشته،اما بنا به گفته خودش، شخصیت نسبتا محافظه کار او مانع از شرکت در جمعهای محلی و رفت‌و‌آمد به پاتوقهای آن دوران شده، در نتیجه نتوانست اطلاعات خاصی در رابطه با اشخاص و مکانهای قدیمی محله، در اختیار ما قرار دهد.

گزارش ‌تصویری ازمنیریه

هنگامی که نزد آقای شریفی مشغول به مصاحبه بودیم، موفق به دیدار یکی از همسایگان ایشان به نام آقای جواد ابراهیمی، که بیش از 70 سال سن داشت، شدیم. او که بازنشته از حرفه کفاشی بود و سابقه سکونت 50 ساله در امیریه را داشت، به علت کهولت سن و فراموشی، متاسفانه توانایی ارایه پاسخ های دقیق و کامل به سوالات ما را نداشت، هرچند مصاحبه تصویری ایشان به آرشیو ما پیوست.

گزارش ‌تصویری ازمنیریه

تنظیم گزارش : نسرین ظریف مراد نیا

رده بندی مقاله: