جایزه کتاب معماری و شهرسازی

گزارش دکتر فرخ باور از جلسه اهداء جوایز دوسالانه کتاب معماری و شهرسازی انجمن مفاخر معماری ایران در تاریخ اول اردیبهشت ماه 1390.

فرخ باور : در این مراسم که در سالن بتهوون خانه ی هنرمندان در تهران برگزار شد جوایز زیا د به رده های درجه بندی شده ی معماران و نویسندگان اهدا شد. برنامه های پیشین زیاد وقت گرفته بود و جای زیادی برای این مراسم باقی نگذاشته بود و برندگان جوایز پشت سر هم روی صحنه بالا و پایین می رفتند و گهگاهی در همدیگر کمی گیر می کردند. دو جایزه ی آخر دو جایزه ی اصلی این برنامه بود و نفر آخر هم دکتر ایرج اعتصام بود که هنگام بالا آمدن از پله ها، اگر سیروس باور که داشت پایین می رفت ترمز نکرده بود تصادف می شد و کسی هم مصدوم می شد.

جایزه ی آخر، پس، از آن دکتر اعتصام بود و گرفت و داشت می رفت که برود اما مدیر انجمن پشت سر ایشان رفته و چیزی گفت که باعث شد دکتر برگشته پشت میکرفن قرار بگیرد و اظهار کند که در واقع چاپ آن کتاب نه به ایشان که به مهندسی مشاور نقش جهان پارس مربوط می شود. بماند که مقالات آن کتاب را گویا دکتر سیروس باور به درخواست دوست قدیمی خود، دکتر ایرج اعتصام، تهیه کرده بود اما به دلایلی مجهول اسمی از ایشان در کتاب برده نشده و از آنچه که دیشب برآمد، عاقبت به نام نامی مشاور تمام شد.پس، ماند جایزه ی دوم که اول شد. آن هم به دکتر سیروس باور برای تهیه ی کتاب "نگاهی!" به "پیدائی معماری نو در ایران". تیتر کتاب گویا از آن ناشر باشد، یعنی دکتر منصور فلامکی که با درج "نگاهی" در آغاز تیتر کتاب از درجه و اهمیت آن می کاهد. اهمیتی که با اختصاص چنین جایزه ای بر فراز دیگران و دیگر کتاب ها احقاق حق می کند.

اگر کسی فکر کند که به یاد نداشته باشد دکتر منصور فلامکی کیست نباید فقط گفت ناشر موسسه "نشر فضا" بل چهره ی ماندگار معماری ایران که درمصاحبه ای که در برنامه ی تلویزیون ایران به همراه بعضی دیگر از چهره های ماندگار داشت به دنبال " لایه ی میان رمز و راز" اشعار نظامی گنجوی می گشت و هنگامی که مصاحبه کننده از ایشان پرسید گویا دانشجویان شما کتاب های شما را نمی فهمند، واکنش نشان داد و روزنامه نگاران را توبیخ کرد و گفت من مثل روزنامه نگاران نمی نویسم و کسی که می خواهد کتاب های من را بخواند باید حوصله داشته باشد. دانشجو هم بی حوصله! منم حساس! خلاصه، می خواستم چیزی در باره ی کتاب اندیشه ی معماران معاصر ایران و نظریات مصاحبه شوندگان بنویسم که همین مورد جایزه به کتاب مرجع دکتر سیروس باور به طور ناگهانی پیش آمد و لازم شد قبل از بررسی آن نظریات، به این کتاب سودمند و جایگزین ناپذیر اشاره کنم.

دوره ای که آغاز معماری نوین ایران را از پایان حکومت قاجار تا انقلاب اسلامی در بر می گیرد دوره ی پُرفشرده و تند، پر از تغییرات و اتفاقات سریع نسبت به گذشته ی خود است که در برگیرنده ی بهترین ها در هر زمینه ی، انرژی، استعداد، تحصیل، سرمایه، فن آوری، دانش و دانشمندی، هنر، اختراعات کوچک و بزرگ، کوششو زحمت های مداوم و ساخت و سازهایی است که صرفنظر از تفسیر معمارانه و اجتماعی یا سیاسی آن، چهره ی کشور را به تندی تغییر داد و در زمینه ی معماری دوره ای را بوجود آورد که این کتاب به تفصیل و یکی یکی، به طور مشخص و ملموس گرد آوری کرده و توضیح می دهد تا آن دوره را ببندد. بنابراین، کتابی می شود در میان کتاب های بسیار دیگر، مرجع. یعنی کتابی، ازدوره ای، که نمی توان از روی آن پرید و به معماری متغیرّ و هیجان زده ی آشفته بازار این دوره پرداخت و سردرگم نشد، و "چه بسا!" یا "به جرات!" می توان گفت، ( این چه بسا و به جرات گفتن هست که مرا می کشد) که این سردرگمی اندیشمندان و نگارندگان سال های اخیر، که در پی "بی هوویتی" معماری سوداگرانه ی بساز و بفروش ها، از گنج دیگران بسی رنج برده گیج گشته اند، به علت بی توجهی به همین دوره ی مهم عطف و میان گذر معماری ایران بوده باشد. اینقدر فعل شرطی گذاشتم که دیگر تویش حرف نبوده باشد. به هرحال، معلومم نشد دلیل این که تله ویزیون دولتی ایران - یا نفهمیدم چه ارگان دیگری- شخص و شخصیتی را به عنوان چهره ی ماندگار معماری بر گزید به بخاطر معماریش بوده یا بخاطر تعداد کتاب هایش، محتوای کتابها یا نظریه پردازی و یا هردویش یا بخاطر دلیل دیگری مانند اصرار کردن و پای فشردن. اصرار بر حضور در انجمن فارغ التحصیلان ایرانی در ایتالیا به عنوان مدیر یا ریاست افتخاری، یا به این دلیل که پافشردن و اصرار و استمرار هم باید یک چهره ی ماندگار داشته باشد زیرا اصرار نیز ا کیفیات مفید و موثر تولید و موفقیت می باشد. به هر جهت، حالا که بزرگترین جایزه به این کتاب و به نگارنده اش تعلق گرفت لازم است پیشنهاد شود به عنوان کتاب مرجع در دانشکده های معماری درس داده شود و توزیع آن را نیز دولت و وزارت مربوطه کنترل کند تا در عرصه ی عرضه و تقاضا خاک نخورد

فرخ باور - 2 اردیبهشت 90
به نقل از وب سایت انجمن مفاخر معماری ایران

رده بندی مقاله: