وارطان هوانسیان

متولد سال 1274،تبریز،آرشیتکت. اولین مدرنیست معماری ایران،نخستین شخصی بود که نهضت باستان ‌گرایی دوره پهلوی را مورد حمله قرار داد با این اندیشه که: آیا باید از گذشته تقلید و آثار ذی قیمت قدیمی را تجدید کرد؟

تاريخ تولد، محل تولد، هنگام تولد: در سال 1274 خورشیدی در تبریز به دنیا آمد.
پدر: بالاسان هوانسیان
مادر: سونا زورانیان
شهرت ، كنيه و لقب: شهرت: آرشتیکت وارطان
مشخصات فردی: دارای جثه‌ای كوچك، آرام، پخته و خیلی كم‌حرف بود و اگر صحبتی می‌كرد حساب شده و دلنشین بود.

دوران زندگی:

پدرش، مأمور خرید خشکبار و کارمند تجارت خانه ای خصوصی در تبریز بود. بالاسان هوانسیان و همسرش، نه فرزند (شش پسر و سه دختر) داشتند که وارطان کوچک ترین آنها بود.

تحصیلات ابتدایی وارطان در دبستان هایکازیان تاماریان و دوران متوسطه در دبیرستان مرکزی تِماکان تبریز در 1292ش به پایان رسید. او با استعدادی که طی دوران تحصیل در زمینۀ طراحی از خود نشان داد پس از اتمام تحصیلات، مدتی در سمت طراح در کارخانۀ قالی بافی تبریز مشغول به کار شد.

سپس به تهران مهاجرت کرد و در این شهر به تدریس در مدارس ارمنیان پرداخت و تا 1297ش، که برای ادامۀ تحصیلات خود به پاریس رفت، در سمت عضو هیئت مدیره و مدرس در دبستان هایکازیان مشغول به کار و تدریس بود .

در سال ۱۳۰۱ از «مدرسه مخصوص معماری» فارغ‌ التحصیل شد. هوانسیان در بازسازی خرابی‌های جنگ در پاریس شرکت داشت. مدتی با آنری سوواژ، معمار فرانسوی، در پاریس همکاری کرد و سپس فعالیت مستقل خود را آغاز نمود. تا سال ۱۳۱۴ مقیم فرانسه بود.

پس از بازگشت یه ایران در سال 1314 ش (1935م) به استخدام اداره شهربانی درآمد، ولی چندی بعد، پس از آن که در مسابقه طراحی ساختمان هنرستان دختران مقام نخست را به دست آورد، به کار آزاد روی آورد و تا پایان زندگی در دفتر شخصی اش نزدیک به نیم قرن به فعالیت خود ادامه داد. طی سال‌های کاری خود علاوه بر طراحی بناهای متعدد، در نوشتن مقالات و انتشار مجلات معماری فعال بود.

او عضو مؤسس انجمن آرشیتکت‌های ایران، عضو هیئت تحریریه مجله «آرشیتکت» و صاحب امتیاز و مدیر مسئول مجله «معماری نوین» بود که در بین سال‌های ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۴ انتشار می‌یافت.

آرشتیکت وارتان اولین مدرنیست معماری ایران،نخستین شخصی بود که نهضت باستان ‌گرایی دوره پهلوی را مورد حمله قرار داد با این اندیشه که: آیا باید از گذشته تقلید و آثار ذی قیمت قدیمی را تجدید کرد؟ یا اینکه به آینده نگریست و معماری را با طرز زندگی جدید وفق داد؟ با این اندیشه و در طی دو دهه ۲۰ و ۳۰ از پیشروترین معماران مدرن و نیز از پرکارترین آرشیتکت‌ های ایران بود. به گونه‌ای که شیوه و تعدد کارهایش به "سبک وارتان"معروف شد.

از ویژگی‌های کار او می‌توان به پنجره‌های بلند پله ‌خانه،پنجره افقی، روکار و نازک‌کاری‌های سیمانی، ایجاد خم در نبش ساختمان‌های دو نبش، سایه ‌بان و لبه سیمانی بالای پنجره‌ها و نیز دور ساده سقف که در میان معماران به چفته وارتانی مشهور است، اشاره نمود. وی عظمت و جلال ساختمان‌هایش را در سادگی جستجو می کرد.

ساختمان‌های هوانسیان از معماری مدرن پیش از جنگ جهانی دوم، آرت نوو، دیدگاه‌های باوهاوس و آثار آدولف لوس و لوکوربوزیه متاثر بود. او مخالف التقاط‌ گرایی و تقلید از شکل‌های معماری سنتی ایرانی بود. با این وجود توجه زیادی به رسوم اجتماعی داشت و سعی می‌کرد در ساختمان‌های مدرن به آن پاسخ گوید.

شهرداری ارومیه

پروژه ها:

  1. هنرستان دختران تهران، تهران، ۱۳۱۴-۱۳۱۷
  2. هتل دربند، تهران، ۱۳۱۴-۱۳۱۷
  3. تکمیل باشگاه افسران وزارت جنگ (طرح اصلی توسط گابریل گورکیان)، تهران
  4. کاخ شهناز پهلوی، سعد آباد
  5. سینما متروپل، تهران
  6. سینما دایانا، تهران
  7. مهمانخانه ایستگاه راه‌آهن تهران، ۱۳۱۹
  8. هتل فردوسی، تهران
  9. ساختمان مرکزی بانک سپه، تهران، ۱۳۲۹-۱۳۳۲
  10. بانک سپه شعبه بازار تهران
  11. مراکز بانک سپه در شهرستان‌ها
  12. ساختمان جیپ، تهران
  13. مجتمع آپارتمان‌های شاه رضا، تهران
  14. کتابی با عنوان معماری وارطان هوانسیان توسط:ویکتور دانیل،بیژن شافعی،سهراب سروشیانی،ندا قیاسی به چاپ رسید.

بانک سپه

تحصيلات و مدارك علمی:

  1. تحصیل در مدرسه مخصوص معماری پاریس
  2. مسئوليت و مقام ها:
  3. عضو هیئت مدیره و مدرس در دبستان هایکازیان
  4. طراح کارخانه قالیبافی تبریز
  5. کار در اداره شهربانی
  6. عضو مؤسس انجمن آرشیتکت‌های ایران
  7. عضو هیئت تحریریه مجله «آرشیتکت»
  8. صاحب امتیاز و مدیر مسئول مجله «معماری نوین»

وارطان هوانسیان

افتخارات:

در طی زندگی حرفه ای خود به خاطر طرح های ساختمانی اش بارها مورد تقدیر و قدردانی قرار گرفت. دریافت دو نشان مهم علمی هنری و لوح تقدیر ؛یکی برای ساخت کاخ سعد آباد، کاخ ولی عهد وقت و دیگری برای بنای ساختمان بانک سپه، شعبۀ بازار

تاريخ فوت، محل فوت، هنگام فوت، محل دفن:

در 6 خرداد سال 1361 (1982م) در تهران درگذشت.

منبع : http://www.citytomb.com/wiki/view/Vartan_Hovanesian